ประกาศมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช เรื่อง ตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย พ.ศ. 2557

ประกาศมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
เรื่อง ตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
พ.ศ. ๒๕๕๗

โดยที่ได้มีการตราพระราชบัญญัติเปลี่ยนชื่อมหาวิทยาลัยกรุงเทพมหานครเป็นมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช พ.ศ. ๒๕๕๖ ให้เปลี่ยนชื่อมหาวิทยาลัยกรุงเทพมหานครเป็นมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช แล้ว

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๑ (๒) และมาตรา ๖๕ แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช พ.ศ. ๒๕๕๓ สภามหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ในการประชุมครั้งที่ ๓/๒๕๕๗ เมื่อวันที่ ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๗ จึงออกประกาศไว้ ดังนี้

ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่า “ประกาศมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช เรื่อง ตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช พ.ศ. ๒๕๕๗”

ข้อ ๒ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓ ให้ยกเลิกประกาศมหาวิทยาลัยกรุงเทพมหานคร เรื่อง ตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยกรุงเทพมหานคร ลงวันที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๓ และให้ใช้ประกาศฉบับนี้แทน

ข้อ ๔ ตราสัญลักษณ์มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช กำหนดดังภาพท้ายประกาศนี้ โดยมีข้อความ รูปลักษณ์ ความหมาย ขนาด วัสดุที่ใช้สร้างและการใช้ประทับกำกับ ดังนี้

ลักษณะและความหมายของเครื่องหมาย เป็นสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย ใช้ตามสัญลักษณ์ของกรุงเทพมหานคร ดังนี้

สัญลักษณ์พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ ภาพพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ เป็นภาพจำลองจากฝีพระหัตถ์ของพลเอกสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ซึ่งได้เขียนทูลเกล้าถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในวาระดิถี ๖๐ พรรษาของพระองค์ โดยมีความหมายถึง การบำบัดทุกข์ บำรุงสุขแก่ท้องถิ่นอย่างเหมาะสม

ตราพระอินทร์ทรงช้างเกี่ยวข้องกับกรุงเทพมหานคร เพราะว่า กรุงเทพเป็นเมืองเทวดาของพระอินทร์ดังปรากฏตามชื่อเมือง ซึ่งรัชกาลที่ ๑ ได้พระราชทานว่า “กรุงเทพมหานครบวรรัตนโกสินทร์” และรัชการที่ ๕ ทรงแก้สร้อยชื่อเมืองเป็น “กรุงเทพมหานครอมรรัตนโกสินทร์” ก็คือโกสิน สนธิกับอินทร์ ซึ่งหมายถึงพระอินทร์

สาเหตุที่ยกกรุงเทพมหานครเป็นเมืองพระอินทร์ สันนิษฐานว่า เพราะคำว่า “รัตนโกสินทร์” คือ แก้วของพระอินทร์ อันได้แก่พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร (พระแก้วมรกต) ซึ่งมีสีเขียวเหมือนสีกายของพระอินทร์ เมืองของพระแก้วมรกตจึงเป็นเมืองของพระอินทร์

รูปพระอินทร์ ที่เป็นตรากรุงเทพมหานครนั้น ถือวชิราวุธ หรืออาวุธที่เป็นสายฟ้าเป็นอาวุธประจำพระองค์ ทั้งนี้เพราะพระอินทร์มีหน้าที่ขับไล่ประหารอสูรหรือฤาษีที่ทำความมืดมัวแก่โลก กล่าวคือ เมื่อฤาษีบำเพ็ญตบะจนโลกมืดมัว ฝนไม่ตกตามฤดูกาล พระอินทร์จะทรงใช้สายฟ้าหรือใช้นางอัปสรไปยั่วยวนทำลายตบะฤาษี ฝนจะตก ท้องฟ้าแจ่มใส เกิดแสงสว่างและความชุ่มชื้นดังเดิม ดังนั้น รูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณบนก้อนเมฆ จึงมีความหมายในการบำบัดทุกข์บำรุงสุขแก่ปวงประชา

ด้านบนของตราสัญลักษณ์ เป็นคำอักษรภาษาบาลี คำว่า “วิชชฺา อุปปตตํ เสฏฺฐา” แปลว่า “การเกิดปัญญาประเสริฐกว่าเกิดสิ่งใด ๆ”

ส่วนด้านล่างเป็นอักษรไทย คำว่า “มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช”

ข้อ ๔ สีประจำมหาวิทยาลัย

สีเขียวเข้ม

ข้อ ๕ การใช้ ตรา เครื่องหมาย หรือสัญลักษณ์ตามข้อ ๔ เพื่อการค้า หรือใช้สิ่งดังกล่าวที่มิใช่เพื่อประโยชน์ของมหาวิทยาลัย หรือส่วนงานของมหาวิทยาลัย ต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากมหาวิทยาลัย

ข้อ ๖ ให้อธิการบดีเป็นผู้รักษาการให้เป็นไปตามประกาศนี้ และมีอำนาจวินิจฉัย คำวินิจฉัยของอธิการบดีให้ถือว่าเป็นที่สิ้นสุด

ประกาศ ณ วันที่ ๒๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๗
ศาสตราจารย์คลินิก นายแพทย์ปิยะสกล สกลสัตยาทร
นายกสภามหาวิทยาลัยนวมินทราธิรา

ภาพท้ายประกาศมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
เรื่อง ตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช พ.ศ. ๒๕๕๗

[ภาพ: ตราสัญลักษณ์มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช รูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณบนก้อนเมฆ ในวงกลม ด้านบนมีคำภาษาบาลี ด้านล่างมีอักษร “มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช”]